|
Temat lekcji |
Zagadnienia |
Wymagania na ocenę dopuszczającą Uczeń: |
Wymagania na ocenę dostateczną Uczeń: |
Wymagania na ocenę dobrą Uczeń: |
Wymagania na ocenę bardzo dobrą Uczeń: |
Wymagania na ocenę celującą Uczeń: |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
Wielkie odkrycia geograficzne |
średniowieczne wyobrażenia o Ziemi przyczyny wypraw żeglarskich na przełomie XV i XVI w. najważniejsze wyprawy przełomu XV i XVI w. oraz ich dowódcy |
wskazuje na mapie Indie, Amerykę podaje przykłady towarów sprowadzanych z Indii (przyprawy, jedwab) wymienia Krzysztofa Kolumba jako odkrywcę Ameryki podaje rok odkrycia Ameryki (1492 r.) i określa, w którym wieku doszło do tego wydarzenia |
wymienia nowości w technice żeglarskiej, które umożliwiły dalekomorskie wyprawy poprawnie posługuje się terminami: karawela, kompas podaje lata pierwszej wyprawy dookoła Ziemi (1519–1522 r.) i określa, w którym wieku doszło do tego wydarzenia wskazuje Ferdynanda Magellana jako dowódcę wyprawy dookoła świata i przedstawia jej znaczenie |
podaje przyczyny wielkich odkryć geograficznych wskazuje na mapie trasy najważniejszych wypraw przełomu XV i XVI w. oraz wymienia ich dowódców (Krzysztof Kolumb, Ferdynand Magellan, Vasco da Gama, Bartłomiej Diaz) poprawnie posługuje się terminem: tubylec wyjaśnia, dlaczego ludność tubylczą Ameryki nazwano Indianami |
wyjaśnia przyczyny poszukiwania morskiej drogi do Indii podaje i zaznacza na osi czasu daty wypraw Bartłomieja Diaza i Vasco da Gamy poprawnie posługuje się terminem: astrolabium wyjaśnia, dlaczego Krzysztof Kolumb i Ferdynand Magellan skierowali swoje wyprawy drogą na zachód |
tłumaczy pochodzenie nazwy Ameryka wskazuje związek między wynalazkami z dziedziny żeglugi a podejmowaniem dalekich wypraw morskich |
|
Skutki odkryć geograficznych |
cywilizacje prekolumbijskie i ich dokonania podbój Ameryki przez Hiszpanów i Portugalczyków oraz jego następstwa zmiany w życiu ludzi w wyniku odkryć geograficznych |
wymienia nazwy rdzennych ludów Ameryki (Majowie, Aztekowie i Inkowie) przy pomocy nauczyciela posługuje się terminami: Stary Świat, Nowy Świat podaje przykłady towarów, które przewożono między Ameryką a Europą |
poprawnie posługuje się terminem: cywilizacje prekolumbijskie wskazuje na mapie tereny zamieszkałe przez Majów, Azteków i Inków wymienia dokonania rdzennych ludów Ameryki przedstawia po jednym pozytywnym i negatywnym skutku wielkich odkryć geograficznych wskazuje odkrycie Ameryki jako początek epoki nowożytnej |
poprawnie posługuje się terminami: kolonia, niewolnik, plantacja przedstawia politykę Hiszpanów i Portugalczyków w Nowym Świecie tłumaczy przyczyny przewagi Europejczyków nad tubylczą ludnością Ameryki opowiada o sytuacji niewolników na plantacjach w Ameryce wyjaśnia, w jaki sposób w Ameryce pojawiła się ludność afrykańska |
przedstawia pozytywne i negatywne skutki wielkich odkryć geograficznych poprawnie posługuje się terminem: konkwistador opisuje działalność konkwistadorów i wymienia najbardziej znanych konkwistadorów (Hernán Cortez, Francisco Pizarro) wskazuje na mapie tereny skolonizowane przez Hiszpanów i Portugalczyków |
przedstawia zmiany w życiu ludzi w wyniku odkryć geograficznych wymienia na podstawie mapy nazwy współczesnych państw położonych na obszarach dawniej zamieszkiwanych przez cywilizacje prekolumbijskie |
|
Renesans narodziny nowej epoki |
renesans cechy charakterystyczne epoki humaniści i ich poglądy ideał człowieka w dobie renesansu wynalezienie druku i jego znaczenie |
zaznacza na osi czasu epokę renesansu wymienia Jana Gutenberga jako wynalazcę druku wskazuje Leonarda da Vinci jako człowieka renesansu i określa dwie–trzy dziedziny jego zainteresowań |
poprawnie posługuje się terminem: renesans, podaje czas trwania epoki renesansu przedstawia ideał człowieka w epoce odrodzenia i wyjaśnia termin: człowiek renesansu opisuje dokonania Leonarda da Vinci i uzasadnia słuszność twierdzenia, że był on człowiekiem renesansu |
poprawnie posługuje się terminami: antyk, humanizm charakteryzuje epokę renesansu wyjaśnia nazwę nowej epoki |
wyjaśnia wpływ wynalezienia druku na rozprzestrzenianie się idei renesansu przedstawia poglądy humanistów |
wskazuje Erazma z Rotterdamu jako wybitnego humanistę i przedstawia jego poglądy porównuje pracę kopisty z pracą w średniowiecznej drukarni |
|
Kultura renesansu w Europie |
renesansowa radość życia architektura renesansu wybitni twórcy odrodzenia i ich dzieła |
wskazuje Włochy jako kolebkę renesansu, wymienia Leonarda da Vinci i Michała Anioła jako wybitnych twórców włoskiego odrodzenia |
wyjaśnia, w czym przejawiała się renesansowa radość życia poprawnie posługuje się terminem: mecenat wymienia wybitnych twórców epoki odrodzenia i podaje przykłady ich dzieł |
charakteryzuje sztukę renesansową, wskazując główne motywy podejmowane przez twórców, poprawnie posługuje się terminem: fresk, podaje przykład dzieła wykonanego tą techniką |
poprawnie posługuje się terminami: attyka, arkada, kopuła do opisu budowli renesansowych |
poprawnie posługuje się terminem: perspektywa podaje przykłady dzieł, w których zastosowano perspektywę |
|
Reformacja czas wielkich zmian |
kryzys Kościoła katolickiego Marcin Luter i jego poglądy reformacja i jej następstwa |
wskazuje wystąpienie Marcina Lutra jako początek reformacji poprawnie posługuje się terminem: odpust wymienia wyznania protestanckie |
poprawnie posługuje się terminami: reformacja, protestanci określa początek reformacji (1517 r.) i zaznacza tę datę na osi czasu wskazuje sprzedaż odpustów jako jedną z przyczyn reformacji charakteryzuje wyznania protestanckie i podaje ich założycieli |
poprawnie posługuje się terminami: pastor, celibat, zbór wskazuje objawy kryzysu w Kościele katolickim jako przyczynę reformacji przedstawia skutki reformacji |
charakteryzuje poglądy Marcina Lutra opisuje postanowienia pokoju w Augsburgu (1555 r.) i wyjaśnia zasadę czyj kraj, tego religia przedstawia na mapie podział religijny Europy |
charakteryzuje poglądy głoszone przez Jana Kalwina wskazuje zmiany wprowadzone w liturgii protestanckiej |
|
Kontrreformacja |
postanowienia soboru trydenckiego działalność jezuitów wojna trzydziestoletnia i jej następstwa |
poprawnie posługuje się terminem: sobór przy pomocy nauczyciela przedstawia przyczyny zwołania soboru w Trydencie wskazuje zakon jezuitów jako instytucję powołaną do walki z reformacją oblicza, jak długo obradował sobór trydencki i zaznacza to na osi czasu (daty powinny być podane przez nauczyciela) |
poprawnie posługuje się terminami: kontrreformacja, seminarium duchowne przedstawia zadania seminariów duchownych w dobie kontrreformacji wyjaśnia cel założenia zakonu jezuitów wymienia Ignacego Loyolę jako założyciela zakonu jezuitów |
przedstawia postanowienia soboru trydenckiego poprawnie posługuje się terminami: heretyk, inkwizycja, indeks ksiąg zakazanych wyjaśnia cel utworzenia inkwizycji i indeksu ksiąg zakazanych |
charakteryzuje działalność zakonu jezuitów przedstawia zasady obowiązujące jezuitów |
przedstawia przyczyny wybuchu wojny trzydziestoletniej podaje datę podpisania pokoju westfalskiego (1648 r.) i jego najważniejsze postanowienia |
|
Demokracja szlachecka |
szlachta i jej zajęcia prawa i obowiązki szlachty sejm walny i sejmiki ziemskie |
poprawnie posługuje się terminami: szlachta, herb, szabla przedstawia prawa szlachty odziedziczone po rycerskich przodkach wymienia zajęcia szlachty wskazuje na ilustracji postać szlachcica |
poprawnie posługuje się terminami: demokracja szlachecka, przywilej, magnateria, szlachta średnia, szlachta zagrodowa, gołota wymienia izby sejmu walnego przedstawia zróżnicowanie stanu szlacheckiego wyjaśnia funkcjonowanie zasady liberum veto |
przedstawia prawa i obowiązki szlachty, poprawnie posługuje się terminem: pospolite ruszenie wskazuje wpływ przywilejów szlacheckich na pozycję tego stanu podaje i zaznacza na osi czasu datę uchwalenia konstytucji Nihil novi (1505 r.), określa wiek, w którym doszło do tego wydarzenia przedstawia prawa otrzymane przez szlachtę na mocy konstytucji Nihil novi |
poprawnie posługuje się terminami: sejm walny, sejmiki ziemskie przedstawia decyzje podejmowane na sejmie walnym charakteryzuje rolę sejmików ziemskich i zakres ich uprawnień przedstawia skład izb sejmu walnego |
wyjaśnia, w jaki sposób doszło do ukształtowania się demokracji szlacheckiej porównuje parlamentaryzm Rzeczypospolitej wyjaśnia, kto sprawował władzę w Rzeczypospolitej |
|
W folwarku szlacheckim |
folwark szlachecki gospodarcza działalność szlachty spław wiślany statuty piotrkowskie |
poprawnie posługuje się terminami: folwark, dwór na podstawie ilustracji z podręcznika wymienia elementy wchodzące w skład folwarku szlacheckiego opisuje zajęcia chłopów i mieszczan |
poprawnie posługuje się terminami: spław wiślany, szkuta, spichlerz, pańszczyzna przedstawia gospodarczą działalność szlachty wskazuje na mapie Pomorze Gdańskie i najważniejsze porty położone nad Wisłą wymienia towary wywożone z Polski i sprowadzane do kraju |
wymienia najważniejsze zabudowania folwarku i wskazuje ich funkcje wyjaśnia przyczyny i sposoby powiększania się majątków szlacheckich tłumaczy, dlaczego szlachta uchwaliła ustawy antychłopskie i antymieszczańskie |
wyjaśnia znaczenie odzyskania przez Polskę Pomorza Gdańskiego dla rozwoju gospodarki wymienia najważniejsze ustawy wymierzone przeciw chłopom i mieszczanom wyjaśnia następstwa ożywienia gospodarczego |
wyjaśnia wpływ ustaw antychłopskich i antymieszczańskich na położenie tych grup społecznych i rozwój polskiej gospodarki |
|
W czasach ostatnich Jagiellonów |
ostatni Jagiellonowie na tronie Polski wojna z zakonem krzyżackim 1519–1521 hołd pruski i jego postanowienia |
wymienia ostatnich władców z dynastii Jagiellonów: Zygmunta I Starego i Zygmunta Augusta podaje i zaznacza na osi czasu datę hołdu pruskiego (1525 r.), określa wiek, w którym doszło do tego wydarzenia wskazuje na obrazie Jana Matejki Hołd pruski postaci Zygmunta Starego i Albrechta Hohenzollerna |
wskazuje na mapie Prusy Książęce, Prusy Królewskie opisuje zależność Prus Książęcych od Polski |
przedstawia przyczyny wojny Polski z zakonem krzyżackim (1519–1521 r.) |
poprawnie posługuje się terminem: hołd lenny przedstawia postanowienia hołdu pruskiego (1525 r.) i jego skutki |
opisuje korzyści i zagrożenia wynikające z postanowień hołdu pruskiego |
|
Odrodzenie na ziemiach polskich |
idee renesansowe w Polsce literatura polskiego renesansu i jej twórcy renesansowy Wawel Jagiellonów odkrycie Mikołaja Kopernika |
wymienia Mikołaja Kopernika jako twórcę teorii heliocentrycznej wskazuje Wawel jako przykład budowli renesansowej w Polsce poprawnie posługuje się terminem: włoszczyzna i wskazuje jego pochodzenie |
wymienia Mikołaja Reja i Jana Kochanowskiego jako twórców literatury renesansowej w Polsce wyjaśnia przyczyny twórczości literackiej w języku polskim charakteryzuje odkrycie Mikołaja Kopernika i pokazuje różnice między teorią polskiego astronoma a dotychczas obowiązującą koncepcją budowy wszechświata |
poprawnie posługuje się terminami: arras, krużganki, mecenat charakteryzuje krótko twórczość Mikołaja Reja i Jana Kochanowskiego opisuje Wawel jako przykład architektury renesansu w Polsce uzasadnia tezę, że Mikołaj Kopernik był człowiekiem renesansu przywołuje Galileusza jako zwolennika teorii Kopernika |
poprawnie posługuje się terminami: teoria geocentryczna, teoria heliocentryczna wyjaśnia przyczyny rozwoju kultury renesansowej w Polsce przedstawia zasługi ostatnich Jagiellonów dla rozwoju renesansu przedstawia poglądy Andrzeja Frycza Modrzewskiego jako pisarza politycznego doby renesansu |
wyjaśnia, dlaczego XVI stulecie nazwano złotym wiekiem w historii Polski opisuje wybraną budowlę renesansową w swoim regionie |
|
Rzeczpospolita Obojga Narodów |
geneza unii lubelskiej postanowienia unii lubelskiej struktura narodowa i wyznaniowa I Rzeczpospolitej |
wskazuje na mapie Lublin i Rzeczpospolitą Obojga Narodów wskazuje na obrazie Jana Matejki Unia lubelska postać Zygmunta II Augusta jako autora i pomysłodawcę unii podaje i zaznacza na osi czasu datę podpisania unii lubelskiej (1569 r.), określa wiek, w którym doszło do tego wydarzenia |
poprawnie posługuje się terminami: unia personalna, unia realna wyjaśnia nazwę Rzeczpospolita Obojga Narodów wskazuje na mapie Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie |
przedstawia postanowienia unii lubelskiej charakteryzuje strukturę narodową i wyznaniową I Rzeczypospolitej analizuje wygląd herbu I Rzeczypospolitej i porównuje go z herbem Królestwa Polskiego |
opisuje skutki utworzenia Rzeczypospolitej Obojga Narodów wyjaśnia korzyści płynące z wielokulturowości wskazuje na mapie Wołyń, Podole i Ukrainę |
wymienia korzyści i zagrożenia wynikające z utworzenia Rzeczypospolitej Obojga Narodów |
|
„Państwo bez stosów” |
Rzeczpospolita państwem wielowyznaniowym Akt konfederacji warszawskiej reformacja w Polsce |
wskazuje wielowyznaniowość I Rzeczypospolitej poprawnie posługuje się terminem: tolerancja zauważa potrzebę poszanowania odmienności religijnej i kulturowej |
wymienia wyznania zamieszkujące Rzeczpospolitą Obojga Narodów wskazuje cel podpisania konfederacji warszawskiej podaje i zaznacza na osi czasu datę podpisania konfederacji warszawskiej (1573 r.), określa wiek, w którym doszło do tego wydarzenia wyjaśnia, co oznacza, że Polska była nazywana „państwem bez stosów” |
przedstawia postanowienia konfederacji warszawskiej poprawnie posługuje się terminem: innowierca nazywa świątynie różnych wyznań wskazuje na mapie Raków i Pińczów jako ważne ośrodki reformacji w Polsce omawia wkład innych wyznań w rozwój szkolnictwa I Rzeczypospolitej |
poprawnie posługuje się terminami: katolicyzm, judaizm, luteranizm, prawosławie charakteryzuje strukturę wyznaniową I Rzeczypospolitej wyjaśnia, kim byli arianie i przedstawia zasady ich religii tłumaczy przyczyny niechęci szlachty polskiej wobec arian |
nazywa i wskazuje na mapie ziemie zamieszkałe przez przedstawicieli poszczególnych wyznań wyjaśnia związek między narodowością a wyznawaną religią wśród mieszkańców I Rzeczypospolitej |
|
Pierwsza wolna elekcja |
przyczyny elekcyjności tronu polskiego przebieg pierwszej wolnej elekcji Artykuły henrykowskie i pacta conventa następstwa wolnych elekcji |
poprawnie posługuje się terminem: elekcja krótko opisuje, dlaczego polskich władców zaczęto wybierać drogą wolnej elekcji wskazuje Henryka Walezego jako pierwszego króla elekcyjnego |
poprawnie posługuje się terminami: wolna elekcja, bezkrólewie podaje i zaznacza na osi czasu datę pierwszej wolnej elekcji opisuje przebieg pierwszego bezkrólewia i wyjaśnia, kim był interrex |
przedstawia zasady wyboru monarchy na podstawie obrazu Canaletta opisuje miejsce i przebieg wolnej elekcji wyjaśnia skutki wolnych elekcji |
wymienia warunki, które musieli spełnić królowie elekcyjni poprawnie posługuje się terminami: Artykuły henrykowskie, pacta conventa |
wyjaśnia wpływ Artykułów henrykowskich i pacta conventa na pozycję monarchy w Rzeczypospolitej |
|
Wojny z Rosją |
wojny Stefana Batorego o Inflanty dymitriada i polska interwencja w Rosji pokój w Polanowie |
wskazuje na mapie Inflanty i Carstwo Rosyjskie wymienia Stefana Batorego jako kolejnego po Henryku Walezym władcę Polski poprawnie posługuje się terminem: hetman |
opisuje, w jakim celu została utworzona piechota wybraniecka przedstawia, jak zakończyły się wojny o Inflanty prowadzone przez Stefana Batorego podaje i zaznacza na osi czasu datę bitwy pod Kłuszynem (1610 r.), określa wiek, w którym doszło do tego wydarzenia opowiada o znaczeniu bitwy pod Kłuszynem przywołuje Stanisława Żółkiewskiego jako dowódcę bitwy pod Kłuszynem wskazuje na mapie Moskwę i Kłuszyn |
przedstawia przyczyny najazdu Iwana Groźnego na Inflanty poprawnie posługuje się terminami: piechota wybraniecka, dymitriada, Kreml, bojar opisuje następstwa dymitriady wskazuje na mapie tereny przyłączone przez Polskę w wyniku interwencji w Rosji (po pokoju w Polanowie i Jamie Zapolskim) |
opisuje przyczyny poparcia Dymitra Samozwańca przez magnatów i duchowieństwo wskazuje przyczyny obalenia Dymitra Samozwańca wyjaśnia cel polskiej interwencji w Rosji podaje datę podpisania pokoju w Polanowie (1634 r.) |
ocenia politykę Zygmunta III wobec Rosji przedstawia postanowienia pokoju w Polanowie |
|
Początek wojen ze Szwecją |
Wazowie na tronie Polski przyczyny wojen ze Szwecją wojna o Inflanty walka o ujście Wisły skutki wojen polskoszwedzkich w I poł. XVII w. Warszawa stolicą Polski |
wymienia elementy uzbrojenia husarza i pokazuje je na ilustracji wskazuje na mapie Szwecję, Inflanty i Wisłę wymienia stolice Polski (Gniezno, Kraków, Warszawa) |
wskazuje na mapie Kircholm i Pomorze Gdańskie podaje datę bitwy pod Kircholmem (1605 r.) i nazwisko dowódcy polskich wojsk (Jan Karol Chodkiewicz) wyjaśnia, dlaczego przeniesiono stolicę z Krakowa do Warszawy |
charakteryzuje przyczyny wojen polskoszwedzkich w XVII w. poprawnie posługuje się terminem: cło opowiada przebieg wojny o Inflanty wskazuje na mapie Oliwę podaje datę bitwy pod Oliwą (1627 r.) i wyjaśnia znaczenie tego starcia |
wyjaśnia, dlaczego Zygmunt III Waza utracił tron Szwecji przedstawia przyczyny zablokowania ujścia Wisły przez Szwedów tłumaczy, dlaczego Polska często nie wykorzystywała swoich sukcesów militarnych |
przedstawia postanowienia i podaje daty podpisania rozejmu w Starym Targu (1629 r.) i Sztumskiej Wsi (1635 r.) |
|
Powstanie Chmielnickiego |
sytuacja Kozaków zaporoskich powstanie Kozaków na Ukrainie ugoda w Perejasławiu |
wskazuje Bohdana Chmielnickiego jako przywódcę powstania Kozaków na Ukrainie wymienia elementy uzbrojenia Kozaków i pokazuje je na ilustracji rozpoznaje na ilustracji Kozaka wśród przedstawicieli innych grup społecznych |
wyjaśnia, kim byli Kozacy poprawnie posługuje się terminem: Zaporoże wskazuje na mapie Ukrainę, Zaporoże i Dzikie Pola podaje i zaznacza na osi czasu datę wybuchu powstania kozackiego (1648 r.) |
wyjaśnia, kim byli Kozacy rejestrowi przedstawia zajęcia i sytuację Kozaków wskazuje na mapie najważniejsze bitwy powstania (Żółte Wody, Korsuń, Beresteczko) uzasadnia tezę, że powstanie Chmielnickiego było wojną domową |
przedstawia przyczyny wybuchu powstania na Ukrainie omawia główne etapy powstania wyjaśnia, dlaczego powstanie Chmielnickiego przerodziło się w wojnę polskorosyjską wskazuje na mapie Perejasław podaje i zaznacza na osi czasu datę ugody w Perejasławiu (1654 r.) |
przedstawia skutki powstania Chmielnickiego wskazuje rozejm w Andruszowie jako moment zakończenia powstania i wojny polskorosyjskiej (1667 r.) ocenia politykę szlachty wobec Kozaków |
|
Potop szwedzki |
przyczyny wojen Rzeczypospolitej ze Szwecją najazd Szwedów na Polskę w latach 16551660 postawa społeczeństwa polskiego wobec najeźdźcy skutki potopu |
poprawnie posługuje się terminem: potop szwedzki wskazuje Stefana Czarnieckiego jako bohatera walk ze Szwedami wymienia obronę Jasnej Góry jako przełomowy moment potopu szwedzkiego wskazuje na mapie Częstochowę i Inflanty wyjaśnia, dlaczego najazd Szwedów nazwano potopem przedstawia na ilustracji uzbrojenie piechoty szwedzkiej |
charakteryzuje postaci Stefana Czarnieckiego i Augustyna Kordeckiego uzasadnia znaczenie bohaterskiej obrony Częstochowy dla prowadzenia dalszej walki z najeźdźcą podaje i zaznacza na osi czasu daty potopu szwedzkiego (1655–1660 r.) oraz pokoju w Oliwie (1660 r.) charakteryzuje postępowanie Szwedów wobec ludności polskiej |
poprawnie posługuje się terminem: wojna podjazdowa wyjaśnia przyczyny prowadzenia wojny podjazdowej przez Polskę wskazuje na mapie Lwów i Prusy Książęce przedstawia zobowiązania Jana Kazimierza złożone podczas ślubów lwowskich |
wymienia przyczyny wojen polskoszwedzkich wyjaśnia przyczyny początkowych niepowodzeń Rzeczypospolitej w czasie potopu szwedzkiego wymienia postanowienia pokoju w Oliwie |
przedstawia skutki potopu szwedzkiego wskazuje zagrożenie płynące dla Rzeczypospolitej z powodu utraty lenna pruskiego |
|
Wojny z Turcją |
imperium osmańskie przyczyny wojen Rzeczypospolitej z Turcją w XVII w. wojna o Mołdawię najazd Turków na Polskę w II poł. XVIII w. i jego skutki odsiecz wiedeńska Jana III Sobieskiego |
poprawnie posługuje się terminami: sułtan, husarz, janczar podaje przyczyny wyprawy Jana III Sobieskiego pod Wiedeń wskazuje na mapie Wiedeń |
poprawnie posługuje się terminami: islam, wezyr charakteryzuje postaci Jana III Sobieskiego i Kara Mustafy podaje i zaznacza na osi czasu daty bitwy pod Chocimiem (1673 r.) oraz odsieczy wiedeńskiej (1683 r.) wymienia skutki wojen z Turcją wskazuje na mapie Podole, Chocim i Kamieniec Podolski |
poprawnie posługuje się terminami: haracz, ekspansja podaje i zaznacza na osi czasu daty najazdu tureckiego i oblężenia Kamieńca Podolskiego (1672 r.) wskazuje na mapie tereny, na których toczyła się wojna (Podole) oraz miejsca najważniejszych wydarzeń (Cecora Kamieniec Podolski, Chocim) wymienia przyczyny początkowych niepowodzeń wojsk polskich w walce z Turkami w II poł. XVII w. |
omawia przyczyny wojen polskotureckich w XVII w. przedstawia walkę Rzeczypospolitej o Mołdawię wymienia hetmanów Stanisława Żółkiewskiego i Jana Karola Chodkiewicza oraz bitwy z Turcją, w których dowodzili (Cecora 1620 r., obrona Chocimia 1621 r.) |
opisuje postanowienia traktatu w Buczaczu przedstawia następstwa wojen polskotureckich w XVII w. |
|
Kryzys Rzeczypospolitej |
skutki wojen prowadzonych przez Rzeczpospolitą w XVII w. sytuacja politycznogospodarcza kraju na przełomie XVII i XVIII w. |
charakteryzuje XVII stulecie jako czas wielu konfliktów wojennych prowadzonych przez Rzeczpospolitą wskazuje na mapie państwa, z którymi Rzeczpospolita prowadziła wojny w XVII w. |
wymienia skutki wojen toczonych przez Rzeczpospolitą w XVII w., w tym m.in. wyniszczenie kraju i straty terytorialne |
poprawnie posługuje się terminem: liberum veto wskazuje na mapie tereny utracone przez Rzeczpospolitą (Inflanty, Podole, Prusy Książęce, część Ukrainy) wymienia przyczyny uzależnienia Polski od obcych państw |
charakteryzuje funkcjonowanie aparatu władzy na przełomie XVII i XVIII w., zwracając uwagę na słabość władzy królewskiej, zrywanie sejmów i wzrost znaczenia magnaterii wskazuje objawy kryzysu państwa podaje przyczyny i objawy kryzysu gospodarczego |
przedstawia przyczyny rokoszu Lubomirskiego wyjaśnia, dlaczego w Rzeczypospolitej coraz większą rolę zaczynali odgrywać magnaci wskazuje postać Władysława Sicińskiego, który w 1652 r. doprowadził do pierwszego w historii zerwania sejmu |
|
Barok i sarmatyzm |
barok epoka kontrastów cechy charakterystyczne stylu barokowego architektura i sztuka barokowa Sarmaci i ich obyczaje |
opowiada o sposobach spędzania czasu wolnego przez szlachtę na przełomie XVII i XVIII w. wskazuje pozytywne i negatywne cechy szlachty polskiej tego okresu wymienia najwybitniejsze dzieła sztuki barokowej w Polsce i Europie (np. Wersal, pałac w Wilanowie) |
poprawnie posługuje się terminem: barok zaznacza na osi czasu epokę baroku wymienia dwie–trzy cechy charakterystyczne architektury barokowej z ilustracji przedstawiających zabytki wybiera te, które zostały zbudowane w stylu barokowym wyjaśnia, czym były kalwarie |
charakteryzuje malarstwo i rzeźbę epoki baroku charakteryzuje ideologię sarmatyzmu wyjaśnia pochodzenie terminu sarmatyzm wyjaśnia znaczenie określenia „złota wolność szlachecka” opisuje strój sarmacki na podstawie ilustracji |
poprawnie posługuje się terminami: putto, ornament wyjaśnia genezę epoki baroku wskazuje wpływ rosnącej pobożności na architekturę i sztukę epoki wskazuje następstwa bezkrytycznego stosunku szlachty do ustroju państwa |
wyjaśnia, na czym polega związek kultury barokowej z ruchem kontrreformacyjnym charakteryzuje barok jako epokę kontrastów |
|
Monarchia absolutna we Francji |
Edykt nantejski i jego skutki umacnianie władzy monarchy we Francji rządy absolutne Ludwika XIV Francja potęgą militarną i gospodarczą |
krótko opisuje zakres władzy króla w monarchii absolutnej przywołuje postać Ludwika XIV jako władcy absolutnego wskazuje na mapie Francję |
poprawnie posługuje się terminem: monarchia absolutna wymienia uprawnienia monarchy absolutnego wyjaśnia, dlaczego Ludwika XIV określano mianem Króla Słońce wskazuje czas panowania Ludwika XIV (XVII w.) opisuje życiu w Wersalu w czasach Ludwika XIV |
poprawnie posługuje się terminami: manufaktura, cło, import, eksport wyjaśnia, dlaczego Francja była europejską potęgą przedstawia, w jaki sposób doszło do wzmocnienia władzy królewskiej we Francji |
poprawnie posługuje się terminem: hugenoci opisuje, jak zakończyły się wojny religijne we Francji (przywołuje Edykt nantejski) omawia politykę gospodarczą ministra Colberta opowiada o twórczości Moliera |
przedstawia działania kardynała Richelieu zmierzające do wzmocnienia pozycji monarchy wskazuje pozytywne i negatywne strony panowania Ludwika XIV |
|
Monarchia parlamentarna w Anglii |
absolutyzm angielski konflikt Karola I z parlamentem dyktatura Olivera Cromwella ukształtowanie się monarchii parlamentarnej |
wskazuje na mapie Anglię i Londyn przy pomocy nauczyciela posługuje się terminem: parlament wskazuje organy władzy w monarchii parlamentarnej |
poprawnie posługuje się terminem: monarchia parlamentarna wskazuje Anglię jako kraj o ustroju monarchii parlamentarnej wymienia i krótko charakteryzuje postaci Karola I Stuarta, Olivera Cromwella i Wilhelma Orańskiego przedstawia zakres władzy dyktatora |
wyjaśnia przyczyny konfliktu Karola I z parlamentem przedstawia Deklarację praw narodu angielskiego charakteryzuje ustrój monarchii parlamentarnej |
poprawnie posługuje się terminami: purytanie, nowa szlachta, rojaliści przedstawia postać Olivera Cromwella i jego dokonania wskazuje 1689 r. jako czas ukształtowania się monarchii parlamentarnej w Anglii |
wymienia główne etapy kształtowania się monarchii parlamentarnej w Anglii porównuje ustrój monarchii parlamentarnej i monarchii absolutnej |
|
Oświecenie w Europie |
ideologia oświecenia wybitni myśliciele doby oświecenia trójpodział władzy według Monteskiusza najważniejsze dokonania naukowe oświecenia architektura oświeceniowa |
poprawnie posługuje się terminem: oświecenie zaznacza na osi czasu epokę oświecenia podaje przykład dokonania naukowego lub technicznego epoki oświecenia (np. termometr lekarski, maszyna parowa) |
poprawnie posługuje się terminem: klasycyzm wymienia przykłady budowli klasycystycznych w Polsce i Europie charakteryzuje styl klasycystyczny z ilustracji przedstawiających zabytki wybiera te, które zostały zbudowane w stylu klasycystycznym wymienia najważniejsze dokonania naukowe i techniczne epoki oświecenia tłumaczy, dlaczego nowa epoka w kulturze europejskiej została nazwana oświeceniem |
charakteryzuje ideologię oświecenia przedstawia postać Monteskiusza i wyjaśnia, na czym polegała opracowana przez niego koncepcja trójpodziału władzy |
przedstawia postaci Woltera i Jana Jakuba Rousseau poprawnie posługuje się terminem: ateizm omawia koncepcję umowy społecznej zaproponowaną przez Jana Jakuba Rousseau wyjaśnia przyczyny krytyki absolutyzmu i Kościoła przez filozofów doby oświecenia |
wskazuje wpływ dokonań naukowych i technicznych na zmiany w życiu ludzi przedstawia zasługi Denisa Diderota dla powstania Wielkiej encyklopedii francuskiej |
|
Nowe potęgi europejskie |
absolutyzm oświecony narodziny potęgi Prus monarchia austriackich Habsburgów Cesarstwo Rosyjskie w XVIII w. |
wskazuje na mapie Rosję, Austrię i Prusy w XVIII w. wymienia Marię Teresę, Józefa II, Piotra I i Fryderyka Wielkiego jako władców Austrii, Rosji i Prus wskazuje Rosję, Austrię i Prusy jako potęgi europejskie XVIII stulecia |
poprawnie posługuje się terminami: absolutyzm, absolutyzm oświecony podaje przykłady reform w monarchiach absolutyzmu oświeconego wskazuje wpływ ideologii oświecenia na reformy w krajach absolutyzmu oświeconego wskazuje na mapie Petersburg jako nową stolicę Rosji |
wymienia reformy przeprowadzone w Rosji, Austrii i Prusach wyjaśnia, dlaczego monarchowie absolutyzmu oświeconego nazywali siebie „sługami ludu” wyjaśnia związki między pojawieniem się nowych potęg w Europie Środkowej a sytuacją w Rzeczypospolitej |
charakteryzuje reformy przeprowadzone w Rosji, Austrii i Prusach wyjaśnia wpływ reform na wzrost znaczenia tych państw opisuje skutki uzyskania przez Rosję dostępu do Bałtyku |
porównuje monarchię absolutną z monarchią absolutyzmu oświeconego podaje daty powstania Królestwa Pruskiego (1701 r.) i Cesarstwa Rosyjskiego (1721 r.) |
|
Stany Zjednoczone Ameryki |
kolonie brytyjskie w Ameryce Północnej konflikt kolonistów z rządem brytyjskim wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych ustrój polityczny USA |
wskazuje na mapie Stany Zjednoczone określa czas powstania Stanów Zjednoczonych wymienia Tadeusza Kościuszkę i Kazimierza Pułaskiego jako polskich bohaterów walki o niepodległość USA przywołuje postać Jerzego Waszyngtona jako pierwszego prezydenta USA |
poprawnie posługuje się terminami: kolonia, konstytucja wskazuje na mapie kolonie brytyjskie w Ameryce Północnej wymienia strony konfliktu w wojnie o niepodległość Stanów podaje i zaznacza na osi czasu datę uchwalenia konstytucji USA pierwszej takiej ustawy na świecie (1787 r.) wyjaśnia, dlaczego Amerykanie mówią w języku angielskim porównuje pierwszą flagę USA z flagą współczesną, wskazując zauważone podobieństwa i różnice |
przedstawia przyczyny wybuchu wojny między kolonistami a rządem brytyjskim opisuje wydarzenie zwane bostońskim piciem herbaty poprawnie posługuje się terminem: bojkot podaje i zaznacza na osi czasu datę powstania Stanów Zjednoczonych (4 lipca 1776 r.) charakteryzuje znaczenie Deklaracji niepodległości przedstawia udział Polaków w walce o niepodległość USA |
przedstawia najważniejsze etapy walki o niepodległość USA wskazuje na mapie Boston, Filadelfię i Yorktown omawia zasługi Jerzego Waszyngtona dla powstania USA opisuje idee oświeceniowe zapisane w konstytucji USA wymienia miejsca związane z udziałem Polaków w wojnie o niepodległość USA |
poprawnie posługuje się terminami: Kongres, Izba Reprezentantów charakteryzuje ustrój polityczny USA |
|
Rzeczpospolita pod rządami Wettinów |
unia personalna z Saksonią początek ingerencji Rosji w sprawy Polski podwójna elekcja w 1733 r. rządy Augusta III projekty reform Rzeczypospolitej |
wymienia Augusta II Mocnego i Augusta III Sasa jako monarchów sprawujących władzę w Polsce na początku XVIII w. opisuje konsekwencje wyboru dwóch władców jednocześnie |
poprawnie posługuje się terminami: unia personalna, anarchia wskazuje na mapie Saksonię wymienia przyczyny anarchii w Polsce przedstawia Stanisława Konarskiego jako reformatora Rzeczypospolitej i krótko opisuje propozycje jego reform |
poprawnie posługuje się terminami: konfederacja, liberum veto, wolna elekcja, przywileje, złota wolność szlachecka wyjaśnia sens powiedzeń: Od Sasa do Lasa i Za króla Sasa jedz, pij i popuszczaj pasa przedstawia postać Stanisława Leszczyńskiego charakteryzuje projekty reform w I poł. XVIII w. |
przedstawia genezę i postanowienia sejmu niemego podaje i zaznacza na osi czasu datę obrad sejmu niemego (1717 r.) wyjaśnia przyczynę ingerencji Rosji w sprawy Polski opisuje pozytywne i negatywne skutki rządów Augusta III |
charakteryzuje okres rządów Augusta II Mocnego wskazuje reformy niezbędne dla wzmocnienia Rzeczypospolitej |
|
Pierwszy rozbiór Polski |
Stanisław August Poniatowski królem Polski pierwsze reformy nowego władcy konfederacja barska I rozbiór Polski |
poprawnie posługuje się terminem: rozbiory Polski podaje i zaznacza na osi czasu datę pierwszego rozbioru Polski (1772 r.) wymienia państwa, które dokonały pierwszego rozbioru Polski i wskazuje je na mapie przywołuje postać Stanisława Augusta Poniatowskiego jako ostatniego króla Polski |
charakteryzuje postać Stanisława Augusta Poniatowskiego wskazuje na mapie ziemie utracone przez Polskę podczas pierwszego rozbioru przedstawia przyczyny pierwszego rozbioru Polski ocenia postawę Tadeusza Rejtana poprawnie posługuje się terminami: ambasador, emigracja |
opisuje okoliczności wyboru Stanisława Augusta na króla Polski wymienia reformy Stanisława Augusta w celu naprawy oświaty i gospodarki w II poł. XVIII w. wskazuje następstwa konfederacji barskiej porównuje postawy rodaków wobec rozbioru państwa na podstawie analizy obrazu Jana Matejki Rejtan Upadek Polski |
poprawnie posługuje się terminem: prawa kardynalne podaje datę zawiązania konfederacji barskiej (1768 r.) przedstawia cel walki konfederatów barskich opowiada o przebiegu i decyzjach sejmu rozbiorowego |
przedstawia przyczyny zawiązania konfederacji barskiej |
|
Kultura polskiego oświecenia |
literatura okresu oświecenia Teatr Narodowego i jego zadania mecenat Stanisława Augusta Poniatowskiego architektura i sztuka klasycystyczna w Polsce reforma szkolnictwa w Polsce |
wskazuje Stanisława Augusta jako oświeceniowego mecenasa sztuki podaje przykład zasług ostatniego króla dla rozwoju kultury polskiej poprawnie posługuje się terminem: szkoła parafialna podaje przykłady przedmiotów nauczanych w szkołach parafialnych |
poprawnie posługuje się terminem: obiady czwartkowe przedstawia przyczyny powołania Komisji Edukacji Narodowej wskazuje cel wychowania i edukacji młodzieży w XVIII w. |
charakteryzuje architekturę i sztukę klasycystyczną podaje przykłady budowli klasycystycznych charakteryzuje twórczość Ignacego Krasickiego przedstawia zadania Teatru Narodowego i czasopisma „Monitor” omawia zmiany wprowadzone w polskim szkolnictwie przez KEN |
wymienia pisarzy politycznych II poł. XVIII w. (Hugo Kołłątaj, Stanisław Staszic) oraz ich propozycje reform przedstawia zasługi Stanisława Augusta dla rozwoju kultury i sztuki oświecenia wymienia malarzy tworzących w Polsce (Canaletto, Marcello Bacciarelli) wyjaśnia, dlaczego obrazy Canaletta są ważnym źródłem wiedzy historycznej |
charakteryzuje twórczość Juliana Ursyna Niemcewicza i Wojciecha Bogusławskiego podaje przykłady budowli klasycystycznych w swoim regionie |
|
Sejm Wielki i Konstytucja 3 Maja |
reformy Sejmu Wielkiego Konstytucja 3 Maja wojna polskorosyjska w 1792 r. drugi rozbiór Polski |
poprawnie posługuje się terminem: konstytucja podaje i zaznacza na osi czasu datę uchwalenia Konstytucji 3 maja (1791 r.) wymienia państwa, które dokonały drugiego rozbioru Polski na obrazie Jana Matejki Konstytucja 3 maja 1791 roku wskazuje współtwórców konstytucji: Stanisława Augusta Poniatowskiego i Stanisława Małachowskiego |
podaje i zaznacza na osi czasu daty obrad Sejmu Wielkiego (1788–1792 r.) i drugiego rozbioru (1793 r.) wymienia najważniejsze reformy Sejmu Czteroletniego wymienia najważniejsze postanowienia Konstytucji 3 maja (zniesienie liberum veto i wolnej elekcji) wskazuje na mapie ziemie utracone przez Polskę podczas drugiego rozbioru |
charakteryzuje postać Stanisława Małachowskiego opisuje sytuację w Polsce po pierwszym rozbiorze podaje cel obrad Sejmu Wielkiego przedstawia okoliczności zawiązania konfederacji targowickiej i podaje jej datę (1792 r.) wskazuje na mapie Targowicę, Dubienkę i Zieleńce |
opisuje najważniejsze reformy Sejmu Czteroletniego charakteryzuje ustrój polityczny wprowadzony przez Konstytucję 3 maja przedstawia genezę ustanowienia Orderu Virtuti Militari opisuje przebieg wojny polskorosyjskiej (1792 r.), przedstawia postanowienia sejmu w Grodnie |
charakteryzuje zmiany wprowadzone przez Konstytucję 3 maja i wskazuje ich skutki |
|
Powstanie kościuszkowskie i trzeci rozbiór Polski |
wybuch powstania kościuszkowskiego Uniwersał połaniecki przebieg powstania trzeci rozbiór Polski |
poprawnie posługuje się terminami: naczelnik, kosynierzy, zaborcy wskazuje Tadeusza Kościuszkę jako naczelnika powstania wymienia państwa, które dokonały trzeciego rozbioru Polski |
charakteryzuje postać Tadeusza Kościuszki poprawnie posługuje się terminem: insurekcja podaje i zaznacza na osi czasu daty insurekcji kościuszkowskiej (1794 r.) oraz trzeciego rozbioru Polski (1795 r.) wymienia przyczyny wybuchu i upadku powstania kościuszkowskiego wskazuje na mapie Kraków i tereny utracone przez Polskę podczas trzeciego rozbioru |
charakteryzuje postać Wojciecha Bartosa opowiada o bitwie pod Racławicami i przedstawia jej znaczenie wskazuje na mapie Racławice i Połaniec wyjaśnia, dlaczego Kościuszko zdecydował się wydać Uniwersał połaniecki wskazuje następstwa upadku powstania kościuszkowskiego |
poprawnie posługuje się terminem: uniwersał przedstawia zapisy Uniwersału połanieckiego opisuje przebieg powstania kościuszkowskiego i podaje jego najważniejsze wydarzenia w kolejności chronologicznej wskazuje na mapie Maciejowice i przedstawia znaczenie tej bitwy dla losów powstania |
wymienia najważniejsze przyczyny upadku Rzeczypospolitej w XVIII w. |
|
Rewolucja francuska |
sytuacja we Francji przed wybuchem rewolucji burżuazyjnej stany społeczne we Francji wybuch rewolucji francuskiej uchwalenie Deklaracji praw człowieka i obywatela Francja monarchią konstytucyjną |
wskazuje na mapie Francję i Paryż poprawnie posługuje się terminami: konstytucja, rewolucja, Bastylia podaje wydarzenie, które rozpoczęło rewolucję francuską wyjaśnia, dlaczego Francuzi obchodzą swoje święto narodowe 14 lipca |
poprawnie posługuje się terminami: burżuazja, Stany Generalne wymienia i charakteryzuje stany społeczne we Francji podaje i zaznacza na osi czasu datę wybuchu rewolucji burżuazyjnej we Francji (14 lipca 1789 r.) charakteryzuje postać Ludwika XVI |
przedstawia przyczyny wybuchu rewolucji burżuazyjnej opisuje położenie stanów społecznych we Francji wyjaśnia zadania Konstytuanty przedstawia najważniejsze zapisy Deklaracji praw człowieka i obywatela poprawnie posługuje się terminem: monarchia konstytucyjna |
przedstawia sytuację we Francji przez wybuchem rewolucji opisuje decyzje Konstytuanty podjęte po wybuchu rewolucji i wskazuje ich przyczyny podaje datę uchwalenia konstytucji francuskiej (1791 r.) charakteryzuje ustrój Francji po wprowadzeniu konstytucji |
przedstawia okoliczności i cel powstania Zgromadzenia Narodowego wyjaśnia ponadczasowe znaczenie Deklaracji praw człowieka i obywatela |
|
Republika Francuska |
Francja republiką terror jakobinów upadek rządów jakobinów |
poprawnie posługuje się terminami: gilotyna, terror przedstawia okoliczności stracenia Ludwika XVI |
przedstawia przyczyny obalenia władzy Ludwika XVI poprawnie posługuje się terminem: republika charakteryzuje postać Maksymiliana Robespierre’a wskazuje na mapie państwa, z którymi walczyła rewolucyjna Francja |
poprawnie posługuje się terminami: jakobini, dyrektoriat opisuje rządy jakobinów wyjaśnia, dlaczego rządy jakobinów nazwano Wielkim Terrorem przedstawia, w jaki sposób jakobinów odsunięto od władzy charakteryzuje rządy dyrektoriatu |
poprawnie posługuje się terminem: radykalizm wyjaśnia na przykładzie postaci Maksymiliana Robespierre’a sens powiedzenia: Rewolucja pożera własne dzieci przedstawia skutki rządów jakobinów wyjaśnia przyczyny upadku rządów jakobinów |
wyjaśnia, dlaczego jakobini przejęli rządy we Francji ocenia terror jako narzędzie walki politycznej |
|
Epoka Napoleona Bonapartego |
obalenie rządów dyrektoriatu Napoleon Bonaparte cesarzem Francuzów Kodeks Napoleona Napoleon u szczytu potęgi |
charakteryzuje krótko postać Napoleona Bonapartego jako cesarza Francuzów i wybitnego dowódcę określa I poł. XIX w. jako epokę napoleońską przedstawia na infografice uzbrojenie żołnierzy epoki napoleońskiej |
wskazuje na mapie państwa, z którymi toczyła wojny napoleońska Francja podaje datę decydującej bitwy pod Austerlitz i wskazuje tę miejscowość na mapie poprawnie posługuje się terminem: zamach stanu przedstawia okoliczności przejęcia władzy przez Napoleona wskazuje na mapie tereny zależne od Francji |
przedstawia położenie Francji w Europie podczas rządów dyrektoriatu poprawnie posługuje się terminem: blokada kontynentalna wyjaśnia przyczyny wprowadzenia blokady kontynentalnej przeciw Anglii charakteryzuje Kodeks Napoleona i podaje datę jego uchwalenia (1804 r.) wymienia reformy wprowadzone przez Napoleona |
wyjaśnia przyczyny niezadowolenia społecznego podczas rządów dyrektoriatu przedstawia etapy kariery Napoleona podaje datę koronacji cesarskiej Napoleona (1804 r.) wyjaśnia, dlaczego Napoleon koronował się na cesarza Francuzów podaje datę pokoju w Tylży (1807 r.) i przedstawia jego postanowienia |
opisuje okoliczności powstania i charakter Związku Reńskiego |
|
Upadek Napoleona |
wyprawa na Rosję odwrót Wielkiej Armii bitwa pod Lipskiem i klęska cesarza |
poprawnie posługuje się terminem: Wielka Armia wskazuje na mapie Rosję i Moskwę opisuje, jak zakończyła się wyprawa Napoleona na Rosję |
przedstawia przyczyny wyprawy Napoleona na Rosję opisuje, w jakich warunkach atmosferycznych wycofywała się Wielka Armia wyjaśnia, dlaczego bitwa pod Lipskiem została nazwana „bitwą narodów” wskazuje na mapie państwa koalicji antyfrancuskiej, Elbę i Lipsk |
poprawnie posługuje się terminami: taktyka spalonej ziemi, wojna podjazdowa, abdykacja przedstawia strategię obronną Rosji opisuje skutki wyprawy Napoleona na Rosję podaje datę bitwy pod Lipskiem (1813 r.) przedstawia skutki klęski Napoleona pod Lipskiem |
omawia przebieg kampanii rosyjskiej Napoleona podaje datę bitwy pod Borodino (1812 r.) wskazuje na mapie Borodino omawia, jak przebiegał odwrót Wielkiej Armii |
przedstawia przyczyny klęski Napoleona |
|
Legiony Polskie we Włoszech |
Polacy po utracie niepodległości utworzenie Legionów Polskich we Włoszech organizacja i zasady życia legionowego udział legionistów w wojnach napoleońskich |
wymienia państwa zaborcze wyjaśnia, kim byli Jan Henryk Dąbrowski i Józef Wybicki podaje nazwę hymnu Polski i wskazuje jego związek z Legionami Polskimi we Włoszech |
poprawnie posługuje się terminami: legiony, emigracja podaje i zaznacza na osi czasu datę utworzenia Legionów Polskich we Włoszech (1797 r.) wskazuje na mapie Włochy, Francję i San Domingo przedstawia cel utworzenia Legionów Polskich i opisuje walki z ich udziałem |
wyjaśnia, dlaczego Polacy wiązali nadzieję na niepodległość z Napoleonem opisuje udział legionistów w wojnach napoleońskich przedstawia powody wysłania legionistów na San Domingo |
opisuje położenie ludności polskiej po utracie niepodległości charakteryzuje zasady obowiązujące w Legionach Polskich wyjaśnia, dlaczego Legiony były szkołą patriotyzmu i demokracji |
wskazuje, w jaki sposób i skąd rekrutowano żołnierzy do polskich oddziałów wojskowych |
|
Księstwo Warszawskie |
utworzenie Księstwa Warszawskiego konstytucja Księstwa Warszawskiego Polacy pod rozkazami Napoleona upadek Księstwa Warszawskiego |
wskazuje na mapie Księstwo Warszawskie podaje przyczyny likwidacji Księstwa Warszawskiego |
przedstawia okoliczności utworzenia Księstwa Warszawskiego, wskazuje na mapie Tylżę podaje i zaznacza na osi czasu daty utworzenia i likwidacji Księstwa Warszawskiego (1807 r., 1815 r.) |
charakteryzuje postać księcia Józefa Poniatowskiego przedstawia okoliczności powiększenia terytorium Księstwa Warszawskiego wskazuje na mapie Raszyn wyjaśnia znaczenie mitu napoleońskiego dla podtrzymania pamięci o Legionach |
omawia zapisy konstytucji Księstwa Warszawskiego wskazuje związek między zapisami konstytucji Księstwa Warszawskiego a ideami rewolucji francuskiej wskazuje na mapie Somosierrę opowiada o szarży polskich szwoleżerów pod Somosierrą i wskazuje jej znaczenie dla toczonych walk |
wymienia bitwy stoczone przez napoleońską Francję z udziałem Polaków podaje datę bitwy pod Raszynem (1809 r.) |